JÓZEF FELDMAN (1899-1946), PIOTR BILIŃSKI

Józef Feldman(1899-1946) był historykiem dziejów nowożytnych i najnowszych, profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, synem krytyka literackiego i publicysty Wilhelma Feldmana oraz tłumaczki Marii z Kleinmanów. Doktorat przygotował pod kierunkiem Władysława Konopczyńskiego. Podczas okupacji niemieckiej ze względu na żydowskie pochodzenie ukrywał się pod przybranym nazwiskiem Józef Sokołowski.

Napisał fundamentalne prace o XVIII wieku, między innymi Polska w dobie wielkiej wojny północnej 1704-1709 (1925), Polska a sprawa wschodnia 1709-1714 (1926), Na przełomie stosunków polsko-francuskich 1774-1787. Vergennes wobec Polski (1935). W latach trzydziestych porzucił epokę oświecenia, aby zająć się stosunkami polsko-niemieckimi w XIX wieku. Największe uznanie zyskała książka Bismarck a Polska (1938). Prace Feldmana z zakresu stosunków polsko-niemieckich pod zaborami, pisane nader sugestywnym językiem i oparte na szerokich kwerendach źródłowych, nie uwzględniały jednak archiwaliów pruskich, do których ideowi spadkobiercy "żelaznego kanclerza" go nie dopuścili.