PRZEŁOM ANTYPOZYTYWISTYCZNY W POLSKIEJ SOCJOLOGII

Jakub Motrenko pokazuje, na czym może polegać metanaukowa zmiana w naukach społecznych. Opisuje, jak rodzi się, rozwija, broni, a w końcu obumiera paradygmat i jak w łonie obumierającego paradygmatu rodzi się nowy program badawczy. Przedstawia historię kręgu myślowego Stefana Nowaka, jego uczniów i współpracowników, którzy dokonali rewolucji teoretycznej w polskiej socjologii w latach 70. i 80. XX w. odrzucili ankietowy model socjologii i stworzyli nowy styl myślowy. Przełom antypozytywistyczny był wynikiem kryzysu epistemologicznego socjologii scjentystycznej, adaptacji nowych nurtów myślowych pochodzących z Zachodu i doświadczenia ruchu społecznego Solidarność. Młodzi badacze zidentyfikowali kryzys, odkryli jego przyczyny, sformułowali nowy program badawczy i napisali na nowo historię tradycji, w której byli zanurzeni. Książka jest istotnym przyczynkiem do historii polskiej socjologii, przykładem solidnej socjologii nauki. Łączy walory historii nauki z analizą teoretyczną, wystrzegając się łatwych redukcjonizmów i prostych wyjaśnień. Pozwala postawić wiele ważnych pytań teoretycznych i empirycznych (...), ale stanowi też wkład do debaty między różnymi doktrynami w filozofii nauki. (...) W swojej pracy Jakub Motrenko pielęgnuje najlepsze tradycje warszawskiej socjologii.

dr hab. Michał Kaczmarczyk